Pin lithium hay ắc quy chì: chọn loại nào cho xe điện?
- Lithium: nhẹ hơn, bền hơn, sạc nhanh hơn, nhưng giá xe cao hơn.
- Ắc quy chì: rẻ, dễ thay, nhưng nặng và xuống nhanh nếu sạc sai.
- Đi nhiều mỗi ngày, định giữ xe lâu: chọn lithium. Đi ít, ngân sách chặt: ắc quy chì vẫn ổn.
Khác nhau ở đâu
Cùng một dáng xe, hãng thường bán hai bản: bản ắc quy chì (thường là 4 đến 6 bình 12V mắc nối tiếp) và bản pin lithium (một khối pin gồm nhiều cell nhỏ, có mạch quản lý pin gọi là BMS). Hai loại cùng cấp điện cho động cơ, nhưng khác nhau về khối lượng, cách sạc và tuổi thọ, nên giá xe chênh nhau rõ.
So theo 6 tiêu chí
| Tiêu chí | Pin lithium | Ắc quy chì |
|---|---|---|
| Giá mua | Cao hơn | Thấp hơn |
| Cân nặng | Nhẹ hơn nhiều, xe dễ dắt | Nặng, mỗi bình vài ký |
| Số lần sạc trước khi chai | Thường cao hơn nhiều, tuỳ loại cell | Thường thấp hơn, xuống nhanh nếu để cạn |
| Sạc | Sạc nhanh hơn, sạc lúc còn nửa pin không sao | Nên sạc đầy, tránh để cạn lâu |
| An toàn | Cần sạc đúng bộ sạc, tránh va đập, ngâm nước | Ít rủi ro cháy, nhưng có axit |
| Thay thế | Thay cả khối, giá cao | Thay từng bình được, dễ tìm |
Số lần sạc cụ thể phụ thuộc loại cell và cách dùng. Hỏi rõ hãng công bố bao nhiêu và bảo hành pin bao lâu trước khi mua.
Tính tiền dài hạn
Đừng chỉ so giá lúc mua. Hãy tính: tiền chênh lúc mua so với số lần phải thay pin trong thời gian bạn định giữ xe. Nếu bạn giữ xe 4 đến 5 năm và đi mỗi ngày, bản ắc quy chì có thể phải thay bình ít nhất một lần, trong khi bản lithium thường chưa phải thay. Nếu bạn chỉ đi vài km mỗi ngày, mức hao mòn thấp, khoản chênh này nhỏ đi.
Giá thay pin, thay bình của từng mẫu ở mỗi thời điểm khác nhau. Xem giá xe hiện tại trong bảng giá xe điện.
Nên chọn loại nào
- Chọn lithium khi: đi trên 20 km mỗi ngày, ở chung cư phải dắt xe nhiều, định giữ xe lâu.
- Chọn ắc quy chì khi: ngân sách chặt, đi quãng ngắn, có chỗ để xe và sạc ngay tầng trệt.
Hỏi đáp nhanh
Pin lithium có dễ cháy không?
Pin lithium có mạch BMS bảo vệ. Rủi ro tăng khi dùng sạc không đúng, pin bị va đập mạnh, phồng hoặc ngấm nước. Dùng đúng bộ sạc theo xe và không sạc qua đêm ở nơi kín là đủ an toàn cho đa số trường hợp.
Xe đang dùng ắc quy chì có nâng lên lithium được không?
Nhiều xe làm được nhưng phải đổi cả bộ sạc và kiểm tra điện áp, chỗ đặt pin. Nên làm ở nơi có kỹ thuật và bảo hành, không tự lắp.
Ắc quy chì bao lâu phải thay?
Tuỳ cách sạc và quãng đường mỗi ngày. Dấu hiệu cần thay là xe đi được quãng ngắn hơn hẳn lúc mới dù đã sạc đầy.
Bài viết được viết bởi Minh Trang, Phố Xe Điện Smile.